WtLut07

Bezpieczeństwo i higiena w nauce szkolnej

Szkoła zobowiązana jest zapewnić bezpieczeństwo. 

Nie polega ono jedynie na pilnowaniu, aby uczniowie nie biegali czy nie hałasowali. Ten aspekt jest oczywiście bardzo ważny, żeby nie doszło do wypadku. Nauczyciele czuwają nad dziećmi podczas zajęć, jak również podczas przerw, pełniąc dyżury na szkolnych korytarzach oraz po lekcjach, organizując zajęcia w  szkolnej świetlicy.

Na bezpieczeństwo mają wpływ także warunki nauki, opieki i wychowania.

Stanowisko pracy ucznia

Większą część pobytu w szkole każdy uczeń spędza w szkolnej ławce. Stanowisko uczniowskie powinno być wygodne i ergonomiczne, musi też posiadać odpowiedni certyfikat. Niewłaściwie dobrana wysokość krzesła i stolika zmusza ucznia do przyjmowania niewygodnych i nienaturalnych pozycji ciała., np. podkurczanie nóg, garbienie się, unoszenie ramion itd. Wymusza to ciągłe napięcie mięśni, co z kolei powoduje zmęczenie, może też przyczyniać się do powstawania wad postawy, a nawet zaburzać krążenie w kończynach. W każdej sali powinny być meble zróżnicowane pod względem rozmiaru, aby uczeń miał możliwość wyboru stanowiska dostosowanego do własnego wzrostu. Zwykle wystarczające jest ustawienie trzech kolejnych wielkości mebli. Muszą być one w widoczny i trwały sposób oznakowane cyframi lub kolorami i prawidłowo ustawione, a więc przy stoliku w określonym rozmiarze muszą stać krzesła z tym samym oznakowaniem.

Meble szkolne dobierane są na podstawie dwóch pomiarów:

  • • wysokości ciała ucznia,
  • • wysokości podkolanowej.

Ważnym zadaniem pedagogów, a także pielęgniarek i higienistek szkolnych jest edukacja uczniów na temat powstawania wad postawy i innych schorzeń, wynikających z utrwalenia niewłaściwej postawy ciała podczas nauki. Odpowiedni dobór stanowiska do wzrostu ucznia można także wstępnie ocenić bez wykonywania pomiarów. Wystarczy spojrzeć na pozycję ciała.

  • • Stopy ucznia powinny całą powierzchnią przylegać do podłogi,
  • • nogi powinny być zgięte w kolanach pod kątem prostym,
  • • uda nie powinny być uciśnięte przez przednią krawędź siedziska.
  • • Pomiędzy udami a płytą stołu powinien być zachowany odstęp, umożliwiający swobodne poruszanie nogami.
  • • Płyta stołu, przy swobodnie opuszczonych ramionach powinna znajdować się na poziomie łokci.
  • • Oparcie krzesła powinno podpierać odcinek lędźwiowy kręgosłupa.

Poza dostosowaniem mebli do wzrostu należy uwzględnić indywidualne potrzeby uczniów, jak wady wzroku i słuchu, aby nie tylko samo stanowisko, ale też jego usytuowanie było odpowiednie.

Przerwy międzylekcyjne

Podczas lekcji uczniowie pracują umysłowo, a więc są unieruchomieni w ławkach w pozycji siedzącej. Nie trzeba nikogo przekonywać, że nie jest to naturalne dla młodych organizmów, a im młodsze dziecko, tym większą ma potrzebę ruchu. Dlatego konieczne jest stosowanie przerw, pozwalających na aktywny wypoczynek. Zaleca się by przerwy trwały 10 minut, z zastrzeżeniem aby po trzeciej lub czwartej lekcji miała miejsce przerwa 20-minutowa. Takie wydłużenie przerwy ma na celu umożliwienie spożycia posiłku bez pośpiechu.

Ruch jest najlepszym sposobem na regenerację umysłu oraz uaktywnienie mięśni.

Konieczne jest zapewnienie warunków do swobodnej aktywności ruchowej, najlepiej na powietrzu, jeśli nie stoi to w sprzeczności z przepisami bezpieczeństwa i oczywiście jeśli pogoda sprzyja. Uczniowie powinni mieć możliwość korzystania z placu rekreacyjnego oraz terenów sportowych. Dla zapewnienia bezpieczeństwa uczniów teren szkoły powinien być ogrodzony. Należy zwrócić uwagę na właściwe zabezpieczenie studzienek kanalizacyjnych i innych zagłębień terenu. Przerwy są też okazją do załatwienia potrzeb fizjologicznych, należy więc zadbać o właściwe warunki sanitarno-higieniczne.

Dzienny i tygodniowy rozkład lekcji

Najwłaściwszą porą rozpoczynania zajęć jest czas między godz. 8 a 9. Umysł pracuje wtedy najsprawniej. W wielu szkołach pierwszy dzwonek odzywa się faktycznie o godzinie 8.00, jednak szkoły z większą liczbą uczniów pracują w systemie zmianowym, a to oznacza, że część grup rozpoczyna naukę 3 lub 4 godziny później i kończy zajęcia po południu. W imię fałszywie pojmowanej sprawiedliwości dyrektorzy, stosują system przemienny, a więc dany oddział przychodzi np. dwa razy w tygodniu na pierwszą zmianę, a w pozostałe dni – na drugą. Jest to niewłaściwe ze względu na naturalny rytm biologiczny organizmu. Korzystniejsze jest zachowanie stałego rytmu dobowego. Zajęcia powinny rozpoczynać się o stałej porze, przy czym różnica pomiędzy dniami nie powinna być większa niż 1 godzina. Natężenie pracy w kolejnych dniach tygodnia powinno być równomierne. Różnica liczby godzin pomiędzy kolejnymi dniami nie powinna być większa niż 1 godzina. 

Zapewnienie w szkołach bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki wymaga codziennego zaangażowania wszystkich osób związanych z funkcjonowaniem szkoły, a także rozsądnego planowania poszczególnych etapów edukacji.

Początek strony